PATOZ ATMAKTA ARTIK NOSTALJİ
Gönderen Webmaster - Temmuz 28 2010 09:23:26
Çocukluk yıllarımızın en yorucu, en geçerli, en temaşalı işlerindedi patoz atmak. Köyümüzdeki patoz sayısının azlığı ve işlerin yoğunluğu yüzünden Kemerkaya gibi harmana köyümüzden sonra giren yerlerden ve Manisa gibi harmana köyümüzden erken giren yerlerden patozcular gelirdi patoz atıp para kazanmak için. Hiç unutmam Manisa'lı bir patozcu atmıştı o yıl bizim patozu, harman yerinde sap bitip buğdaylar eve çekildikten
Haber Metni
Çocukluk yıllarımızın en yorucu, en geçerli, en temaşalı işlerindedi patoz atmak. Köyümüzdeki patoz sayısının azlığı ve işlerin yoğunluğu yüzünden Kemerkaya gibi harmana köyümüzden sonra giren yerlerden ve Manisa gibi harmana köyümüzden erken giren yerlerden patozcular gelirdi patoz atıp para kazanmak için. Hiç unutmam Manisa'lı bir patozcu atmıştı o yıl bizim patozu, harman yerinde sap bitip buğdaylar eve çekildikten
sonra şiddetli bir yağmur başlamıştı, bir hafta kadar sürmüştü yağmurlu ve bulanık hava. Manisalı patozcu patoz ve traktörünün üstünü çadırla örtüp Manisa'ya gitmişti. Sanıyorum hayvancılığın yoğun olmasından kaynaklı saman sıkıntısı çekildiğinden biçerle biçilmezdi o yıllarda tarlalar. Yine patozcular gibi tırpancılar gelirdi Afyon'dan Kemerkaya'dan, komşu ilçelerden. Tamamı ağaçtan yapılmış 3 dişli ananatların ve yine tamamı ağaçtan yapılmış tırmıkların dişli, taraklı kısımları suya yatırılırdı esneklik kazanmaları için. Tırpancıların biçerken felte yaptıkları sapları , ananatçılar toplar, ananatçının alamadığı sapları tırmıkçılar tırmıklarlardı. Tınas yapılırdı tarlanın uygun yerlerinde üç, dört, beş kollu ekin sapları. Tınaslarda toplanan saplar bazen harman yerlerine çekilir bazende tarlada atılırdı patoz. Patozcudan randevu alınır dirgenci ayarlanır patozun atılacağı zaman beklenirdi. Patoz harman yerine yanaşır patozcu traktörden inip bir avuç toprak alır dökerdi yere rüzgarın yönünü öğrenip patozu yerleştirmek için. Yön tayini yapıldıktan sonra kayış takılacak patoz kasnağının altındaki tekerin hareket etmemesi için kazılırdı toprak. Taraktörün kuyruk mili ile patozun kasnağına düzgünce takılırdı patoz kayışı ve patozcu basardı gaza patozun devir alması için. Patoz devrini alıpta kalkışa hazır uçak gibi ses yaymaya başladığında patozcudan başla işareti gelirdi dirgenciye ve patoz atmaya başlanırdı, işçi çoluk çocuk kim varsa tutardı bir işin ucundan adeta karıncadan bile yardım istenirdi. Kimi dirgenciye sap yetiştirirken kimisi başaktan, sapından samanından ayrılan taneleri alırdı hızlı hızlı patozun ağzından. Tatlı bir telaşla atılırdı patoz ve saman miktarında yüksek verim sağlanırdı bu meşakkatli iş sonunda. Gelişen tenoloji ile birlikte patozlarda değişmiş 20-30 metre gerilen patoz kayışları yerini 1-2 metreden kuyruk miline takılan şaftlara bırakırken insan gücünün makine gücüne devredilmesi ile nohut ve fiğ dışında artık ne tırpanla ekin biçiliyor ne de patoz atılıyor. Uzun yıllardan sonra patoz atıldığını görünce eski günlerim depreşti. Birkaç kare fotoğraf çektikten 5-6 saat sonra ters rüzgara karşı patoz atarken buldum kendimi uzun zamandır görmediğim saman tozundan da nasibimi almış oldum. Adına türküler yakılan patoz atmakta artık tarihte güzel bir anı olarak kalacak gibi görünüyor. Ürünün her aşamasında emek veren köylülerimize ürünlerinde bolluk ve bereket diliyorum.
